Rozwój osobisty a znaczenie samoobserwacji i analizy własnych zachowań
Zmiana codziennych przyzwyczajeń zwykle zaczyna się od zauważenia rzeczy, które przedtem wykonywało się nieomalże w sposób automatyczny. Sposób reagowania na stres, odkładanie zadań, unikanie trudnych rozmów czy ciągłe porównywanie się z innymi mogą przez długi okres czasu wydawać się łatwą częścią dnia. Dopiero obserwacja własnych zachowań daje możliwość sprawdzić, które z nich naprawdę służą określonym celom, a które utrudniają ich realizację.
Pytanie, jak przemienić własne życie, nie musi zatem oznaczać nagłego przewrócenia codzienności do góry nogami. Często chodzi raczej o rozpoznanie powtarzających się schematów i stopniowe modyfikowanie tych elementów, na które dana osoba ma realny wpływ. W praktyce znaczenie ma także określenie, czego poprawnie oczekuje się od zmiany. Zupełnie inaczej wygląda praca nad lepszą organizacją czasu, przeciwnie nad relacjami, a jeszcze zupełnie inaczej nad sposobem reagowania w sytuacjach napięcia.
W tym kontekście na prawdę bardzo często pojawia się pojęcie rozwój osobisty, które obejmuje sporo różnych działań i nie ma jednego, uniwersalnego przebiegu (sprawdź: ebook o zmianie swojego życia). Dla jednej osoby będzie to nauka planowania i wyznaczania granic, dla innej zdobywanie nowych kwalifikacji lub praca nad sposobem komunikowania własnych potrzeb. Ważne jest rozróżnienie wśród konkretną zmianą zachowania a samym zdobywaniem wiedzy. Można poczytać wiele książek dotyczących organizacji, motywacji czy relacji, a równocześnie nie przemienić żadnego zwykłego nawyku. Z drugiej strony nawet niewielka modyfikacja rutyny może ujawnić problemy, których wcześniej nie było widać. Np uwarunkowanie bardziej realistycznego planu dnia może zilustrować, że trudność nie wynika z braku czasu, lecz z częstego przerywania pracy. W takich wypadkach przydatne jest sprawdzanie efektów własnych decyzji zamiast zakładania z góry, że określona metoda będzie dobrze dopasowana dla każdego.
W opisach pracy nad nawykami i sposobem myślenia można również spotkać określenie programowanie umysłu podświadomego. Jest ono używane w różnorakich kontekstach, w głównej mierze przy omawianiu automatycznych reakcji, przekonań oraz utrwalonych sposobności interpretowania zdarzeń. Warto natomiast zachować ostrożność wobec uproszczonego przedstawiania umysłu jako systemu, który można dowolnie „przeprogramować” za pomocą pojedynczych technik (polecamy: ebook o afirmacji). Na zachowanie wpływa sporo czynników, takich jak wcześniejsze doświadczenia, aktualna sytuacja, emocje, środowisko oraz wyuczone schematy działania. Powtarzanie określonej czynności może sprzyjać utrwalaniu nawyku, niemniej jednak nie znaczy automatycznej zmiany wszystkich związanych z nim przekonań. W praktyce pomocne bywa dokładne określenie sytuacji, w których pojawia się dany schemat, oraz sprawdzenie, co zwykle następuje bezpośrednio przed nim i po nim. Taka obserwacja pozwala pracować nad konkretnym zachowaniem zamiast traktować konwersję jako abstrakcyjny proces.
Nie każda próba przemian swojego życia przebiega w sposób równy. Początkowa motywacja może być wysoka, a po kilku tygodniach pojawia się zmęczenie, brak czasu albo powrót do wcześniejszych przyzwyczajeń. Jest to także moment, w którym warto ocenić, czy przyjęte założenia były możliwe do utrzymania w zwyczajnych warunkach. Zbyt duża liczba modyfikacji naraz na prawdę bardzo często utrudnia uwarunkowanie, co faktycznie przyniosło określony skutek. Z kolei bardzo nieduży zakres działania może nie dawać wystarczających informacji o tym, czy obrany kierunek ma sens. Dlatego obserwowanie własnych reakcji, zapisywanie powtarzających się trudności i korygowanie wcześniejszych wymagań może być częścią dłuższego procesu. Zmiana sposobu działania nie za każdym razem oznacza wyeliminowanie określonych zachowań. Niekiedy chodzi o nauczenie się rozpoznawania momentu, w którym pojawia się stary schemat, i świadome wybranie innej reakcji. Takie podejście daje możliwość patrzeć na edycję bardziej praktycznie, bez oczekiwania natychmiastowych rezultatów i bez przypisywania jednej technice odpowiedzialności za cały proces.
Zobacz: umysł podświadomy ebook.