Dokumentacja techniczna i harmonogramy przeglądów urządzeń sprężarkowych

W instalacjach przemysłowych sprężone powietrze pełni na prawdę często funkcję medium roboczego, którego parametry muszą odpowiadać wymaganiom podłączonych urządzeń. Zmiany ciśnienia, wydajności lub temperatury mogą wpływać na przebieg procesów, dlatego ocena pracy sprężarki powinna uwzględniać także warunki panujące w całej instalacji. W codziennej eksploatacji znaczenie mają najmniejsze elementy, które łatwo przeoczyć.

Przykładem jest stopniowe wydłużanie czasu napełniania zbiornika, częstsze przechodzenie urządzenia w tryb pracy pod obciążeniem lub pojawienie się wilgoci w miejscach, w których przedtem jej nie obserwowano. Pojedynczy sygnał nie przesądza o rodzaju usterki, ale może wskazywać na potrzebę dokładniejszej sprawdzeniu. Przeglądy sprężarek obejmują sprawdzenie stanu podzespołów, ocenę parametrów pracy a także kontrolę elementów eksploatacyjnych w zgodzie z dokumentacją techniczną. Warto przy tym uwzględniać rzeczywistą liczbę godzin pracy, a nie tylko i wyłącznie czas, jaki upłynął od poprzedniej testom. Urządzenie działające sporadycznie w niewielkim warsztacie pracuje w innych ustaleniach niż sprężarka obsługująca kilka linii produkcyjnych. Różnice dotyczą również liczby cykli rozruchowych, poziomu obciążenia i warunków otoczenia. Zebrane podczas kolejnych testom informacje pozwalają określić, czy obserwowane zmiany są jednorazowe, czy tworzą powtarzalny wzorzec.

Na stan techniczny sprężarki wpływa sporo elementów, które nie zawsze są wprost związane z mechanizmem sprężającym. Duże znaczenie ma sposób doprowadzania powietrza, ponieważ zanieczyszczenia mogą stopniowo ograniczać drożność filtrów i zmieniać warunki pracy urządzenia. Ważne pozostają też chłodzenie a także odprowadzanie kondensatu, czyli wody powstającej w trakcie sprężania i ochładzania powietrza. Jeżeli już wilgoć nie jest usuwana w zgodzie z wymaganiami instalacji, może akumulować się w zbiorniku, przewodach i innych elementach układu. W urządzeniach wykorzystujących olej trzeba kontrolować jego poziom, stan oraz ewentualne ślady wycieków. Warto również zwracać uwagę na nietypowe drgania i zmiany dźwięku, ponieważ mogą one wskazywać na zużycie części, poluzowanie mocowań albo nieprawidłową pracę napędu. Nie powinno się natomiast w tym samym momencie przypisywać każdego objawu dokładnie sprecyzowanej awarii. Podobne symptomy mogą mieć kilka przyczyn, a ich rozpoznanie wymaga odpowiednich pomiarów. Serwis sprężarek powietrza może obejmować zarówno czynności wynikające z harmonogramu eksploatacji, jak i sprawdzenia wykonywane po zauważeniu nieprawidłowości. Zakres prac uzależniony jest od konstrukcji urządzenia, wymagań producenta a także warunków, w jakich jest ono użytkowane. Przy planowaniu sprawdzeniu należy także uwzględnić dostęp do części i sposobność wyłączenia maszyny z pracy. W niektórych instalacjach niezbędne jest wcześniejsze przygotowanie zastępczego źródła sprężonego powietrza, by ograniczyć wpływ postoju na wykonywane zadania.

Nieprawidłowości w działaniu układu mogą wymagać regulacji, podmiany zużytych części lub bardziej rozbudowanych prac technicznych. Naprawa kompresorów powinna być poprzedzona ustaleniem źródła kłopotu, ponieważ objawy widoczne podczas pracy nie zawsze wskazują na uszkodzony detal. Spadek ciśnienia może wynikać z nieszczelności przewodów, nieprawidłowego działania zaworu, zabrudzenia filtra lub niewystarczającej wydajności urządzenia w stosunku do aktualnego zapotrzebowania. Jeżeli już silnik pobiera więcej energii niż zwykle, trzeba sprawdzić warunki obciążenia, stan napędu i parametry zasilania, zamiast ograniczać się do konwersji przypadkowych podzespołów. Po ustaleniu przyczyny określa się zakres prac a także sprawdza, czy uszkodzenie nie wpłynęło na współpracujące elementy. W sytuacji części mechanicznych znaczenie mają w głównej mierze luzy, stan powierzchni roboczych i jakość uszczelnień. Przy problemach z automatyką konieczna może być kontrola czujników, przewodów elektrycznych, zabezpieczeń a także ustawień sterownika. Po zrealizowaniu naprawy ocenia się działanie urządzenia w różnych ustaleniach obciążenia, jeżeli przewiduje to zakres przeprowadzonych prac. Ważne jest też zestawienie uzyskanych rezultatów z parametrami wymaganymi dla danego modelu. Sam fakt, że sprężarka ponownie się uruchamia, nie oznacza jeszcze, że wszystkie przyczyny wcześniejszej nieprawidłowości zostały skasowane. Dlatego dokumentowanie utworzonych czynności i rezultatów pomiarów ma znaczenie przy późniejszej ocenie stanu technicznego.

W przypadku starszych urządzeń, których wybrane podzespoły wykazują znaczne zużycie, analizowanym wyjściem może być regeneracja sprężarek. Jej przebieg zależy od rodzaju konstrukcji a także stanu elementów po demontażu. Prace mogą obejmować czyszczenie części, pomiary, wymianę zużytych komponentów, sprawdzenie powierzchni współpracujących i ponowny montaż zespołu. Oczywiście nie każdy element nadaje się jednakże do odnowienia. Jeżeli występują głębokie uszkodzenia, odkształcenia lub zużycie przekraczające dopuszczalne wartości, konieczna może być wymiana części lub całego podzespołu. O zakresie prac decydują wyniki oględzin i pomiarów, a nie tylko wiek urządzenia czy liczba przepracowanych godzin. Przy ocenie opłacalności bierze się pod uwagę koszt potrzebnych części, czas realizacji, przewidywany okres następnej eksploatacji oraz konsekwencje przestoju. Znaczenie moraz dostępność dokumentacji i elementów zamiennych. Po zakończeniu regeneracji urządzenie wymaga kontroli zgodnej z charakterem zaprojektowanych prac, w tym sprawdzenia parametrów, szczelności i poprawności działania. W późniejszym użytkowaniu przydatne są zapisy dotyczące temperatury, ciśnienia, częstotliwości uruchomień oraz zużycia materiałów eksploatacyjnych. Jeżeli już warunki pracy zmieniają się w zależności od pory dnia albo obciążenia produkcji, pomiary warto przemyśleć w odniesieniu do tych różnic. Umożliwia to uniknąć błędnych wniosków opartych na pojedynczym odczycie i ułatwia rozpoznanie, czy źródłem kłopotu jest stan samej sprężarki, sposób jej sterowania czy charakterystyka instalacji pneumatycznej.

Warto sprawdzić: serwis sprężarek powietrza.