Drewno rozbiórkowe – przygotowanie, selekcja i dalsze zastosowanie

Stare obiekty drewniane często kryją materiały, których stan nie jest widoczny na 1-wszy rzut oka. Dopiero po odsłonięciu konstrukcji można oszacować, czy poszczególne elementy zachowały odpowiednią wytrzymałość i nadają się do dalszego wykorzystania. Tyczy się to szczególnie budynków gospodarczych, dawnych warsztatów i zabudowań wiejskich, w których przez sporo lat przechowywano sprzęt, płody rolne albo materiały budowlane.

Skup starego drewna wiąże się z oceną takich elementów jak belki stropowe, krokwie, deski, słupy czy fragmenty dawnych konstrukcji. Przy ich klasyfikacji liczy się nie tylko wygląd zewnętrzny, ale również przekrój, długość i stan powierzchni. Drewno może posiadać naturalne przebarwienia wynikające z upływu czasu, jednak głębokie pęknięcia, zbutwienie lub ślady żerowania owadów mogą ograniczać jego przydatność. Zdarza się także, że element na pozór w dobrym stanie ma uszkodzenia ukryte w miejscach połączeń.

Odrębnym zagadnieniem jest przygotowanie materiału pochodzącego z rozbiórek i remontów. Skup drewna rozbiórkowego obejmuje surowiec, który przedtem pełnił określoną funkcję w konstrukcji budynku (zobacz: skup starego drewna podlaskie). Jego ponowne użycie uzależniony jest od warunków, w jakich był eksploatowany, oraz od sposobu demontażu. Np deski zdjęte ze ścian wewnętrznych mogą różnić się stanem od elementów znajdujących się wprost pod pokryciem dachowym. Te drugie bywają bardziej narażone na zawilgocenie i zmiany temperatury. Podczas segregowania drewna trzeba zwracać uwagę na obecność gwoździ, metalowych łączników i pozostałości innych materiałów. Niektóre elementy wymagają oczyszczenia przed dalszą oceną. Istotne jest również oddzielenie drewna litego od płyt, sklejki i materiałów drewnopochodnych, ponieważ nie są one traktowane w ten sam sposób. W praktyce znaczenie ma także sposobność załadunku. Długie i ciężkie belki wymagają odpowiedniego przygotowania a także sprzętu dostosowanego do ich wymiarów.

Przy likwidacji starych zabudowań gospodarczych jednym z dużo ważniejszych etapów jest uwarunkowanie zakresu prac jeszcze przed rozpoczęciem demontażu. Rozbiórka stodoły może obejmować nie tylko i wyłącznie konstrukcję drewnianą, ale także murowane ściany, fundamenty, pokrycie dachowe i elementy wyposażenia. Właściwie każdy z takowych materiałów wymaga innego sposobu postępowania. W pierwszej kolejności trzeba rozpoznać układ konstrukcji a także sprawdzić, które części przenoszą obciążenia. Szczególnej sugestie wymagają stare więźby dachowe, ponieważ osłabione połączenia ciesielskie mogą wpływać na stabilność całego obiektu. Ważne jest również postanowienie, czy budynek był uprzednio przebudowywany (źródło: skup starego drewna małopolska). Dodatkowe podpory, wymienione fragmenty ścian lub prowizoryczne naprawy mogą konwertować sposób, w jaki rozkładają się obciążenia. O ile planowane jest odzyskanie drewna, kolejność demontażu powinna uwzględniać oddzielanie poszczególnych części konstrukcji. Zbyt szybkie wykorzystanie ciężkiego sprzętu może doprowadzić do zniszczenia materiału, który przy ręcznym demontażu zachowałby swoje wymiary.

Na sposób zagospodarowania odzyskanych elementów wpływa również ich wcześniejsze zabezpieczenie. W starych budynkach można spotkać drewno pokryte farbami olejnymi, lakierami, impregnatami albo innymi preparatami stosowanymi w różnorakich okresach. Przed dalszą obróbką trzeba ustalić, z jakim materiałem ma się do czynienia, ponieważ nie każda powłoka może być usuwana w taki sam sposób. Znaczenie moraz historia użytkowania obiektu. Drewno pochodzące z wnętrz gospodarczych mogło mieć kontakt z nawozami, olejami, wilgocią lub substancjami wykorzystywanymi do przechowywania i konserwacji sprzętu. Takie czynniki mogą ograniczać możliwość ponownego użycia. Po demontażu materiał powinien być należycie posegregowany i ułożony, z uwzględnieniem jego długości a także grubości. Nieprawidłowe składowanie, szczególnie na nierównym albo mokrym podłożu, może powodować odkształcenia i dalsze pogorszenie stanu drewna. Z tego względu ocena przydatności nie kończy się w chwili oddzielenia elementu od konstrukcji, lecz obejmuje także warunki jego przechowywania i późniejszego przygotowania.

Źródło: rozbiórki stodół.