Działalność banku spółdzielczego – najważniejsze zasady
Przy wyborze instytucji, w której ma być prowadzony rachunek lub zaciągnięte finansowanie, sama nazwa banku nie za każdym razem mówi sporo o jego strukturze. W polskim systemie funkcjonują w głównej mierze banki komercyjne a także podmioty działające na zasadach spółdzielczych. Bank spółdzielczy ma formę prawną spółdzielni, co wpływa na sposób jego organizacji, relacje właścicielskie a także udział członków w funkcjonowaniu instytucji.
Nie jest to jednak osobna kategoria usług majątkowych przeznaczona wyłącznie dla określonej grupy osób. Taki bank może prowadzić rachunki, przyjmować depozyty czy udzielać kredytów, a dokładny zakres działalności uzależniony jest od obowiązujących regulacji oraz zasad przyjętych przez konkretną instytucję. W praktyce różnice między poszczególnymi bankami najlepiej rozważyć na kilku poziomach, ponieważ sama metoda organizacyjna nie opisuje wszystkich cech codziennej obsługi.
Kwestia tego, czym różni się bank spółdzielczy od banku komercyjnego, zaczyna się od struktury własnościowej. W banku spółdzielczym funkcjonują członkowie spółdzielni, którzy posiadają udziały i mają określone prawa wynikające ze statutu a także przepisów. Nie trzeba a przy tym utożsamiać członkostwa ze powszechnym korzystaniem z rachunku. Osoba posiadająca konto może być klientem, nie będąc członkiem spółdzielni. W banku komercyjnym konstrukcja właścicielska jest inna, ponieważ instytucja funkcjonuje najczęściej w formie spółki akcyjnej i jest powiązana z akcjonariuszami. Ta różnica może wydawać się odległa od codziennych operacji, niemniej jednak ma znaczenie przy rozumieniu tego, kto formalnie uczestniczy w strukturze banku i według jakich zasad podejmowane są niektóre decyzje.
Drugim elementem jest zakres działania oraz związki z lokalnym rynkiem. Bankowość spółdzielcza przez sporo lat rozwijała się głównie w mniejszych miejscowościach, gdzie ważną część klientów stanowiły gospodarstwa rolne, lokalne firmy oraz mieszkańcy danego regionu. Obecnie zakres usług jest szerszy, a poszczególne banki mogą różnić się wielkością, obszarem działania i wykorzystywanymi kanałami obsługi. W praktyce nie można zatem przyjąć, że każdy bank spółdzielczy będzie miał identyczną ofertę albo taki sam sposób kontaktu z klientem. Przy analizowaniu dokładnie określonej usługi należy sprawdzić jej warunki, ponieważ opłaty, oprocentowanie, wymagania dotyczące dokumentów czy przystępność poszczególnych funkcji mogą się między instytucjami w ogromnym stopniu różnić. Lokalny charakter działalności również nie oznacza w sposób automatyczny ograniczonego dostępu do bankowości elektronicznej czy płatności bezgotówkowych.
Znaczenie ma także sposób, w jaki bank spółdzielczy jest powiązany z systemem ochrony i nadzoru nad sektorem bankowym. Jako bank działa w ramach przepisów regulujących działalność bankową, a jego funkcjonowanie nie powinno być utożsamiane z działalnością innych podmiotów majątkowych jedynie dlatego, że również posługują się określeniem „spółdzielczy”. Z punktu widzenia klienta ważne jest dokładne rozpoznanie charakteru zawieranej umowy a także roli, w jakiej występuje wobec instytucji. Inne znaczenie mają prawa wynikające ze codziennego korzystania z produktu bankowego, a inne uprawnienia związane z członkostwem w spółdzielni. Dopiero uwzględnienie tych kwestii pokazuje, czym różni się bank spółdzielczy nie tylko i wyłącznie pod kątem nazwy, lecz także organizacji, struktury właścicielskiej i sposobu funkcjonowania na rynku finansowym.
Sprawdź również informacje na stronie: bank spółdzielczy.