Deski, belki i krokwie z odzysku – charakterystyka materiałów
Drewniane elementy pochodzące ze starych budynków mogą posiadać różną wartość użytkową, zależnie od ich wieku, stanu zachowania i sposobu wcześniejszego zastosowania. Belki konstrukcyjne, krokwie, deski podłogowe czy słupy na prawdę często zachowują swoje właściwości pomimo wieloletniej eksploatacji. Przed podjęciem wyborów o ich usunięciu warto określić, które części nadają się do dalszego zastosowania, a które wymagają utylizacji.
Skup starego drewna obejmuje zazwyczaj materiał pochodzący z budynków gospodarczych, domów, stodół a także innych obiektów o konstrukcji drewnianej. Znaczenie ma nie tylko gatunek drewna, ale także jego wilgotność, etap uszkodzenia, obecność śladów działalności owadów oraz ewentualne pozostałości farb i impregnatów. Niektóre stare elementy można ponownie wykorzystać w budownictwie albo przy pracach stolarskich, inne jednakże nie spełniają już zaleceń technicznych.
Osobną kategorię materiału stanowi drewno odzyskiwane podczas demontażu budynków. Skup drewna rozbiórkowego dotyczy między innymi belek, łat, desek, słupów i innych części konstrukcyjnych, które zostały uprzednio zamontowane w obiekcie. Ich ocena wymaga uwzględnienia sposobu połączenia poszczególnych elementów (więcej informacji na stronie: rozbiórka stodoły podlaskie). Gwoździe, śruby, metalowe okucia czy resztki zaprawy mogą utrudniać dalszą obróbkę, dlatego często niezbędne jest ich usunięcie. Na prawdę ważna jest też długość odzyskanych fragmentów. Krótkie odcinki mogą posiadać ograniczone użycie, wręcz jeżeli już drewno jest relatywnie świetnie zachowane. Przy segregowaniu materiału warto oddzielać elementy konstrukcyjne od desek i drobnych odpadów. Ułatwia to późniejszą ocenę, transport oraz uwarunkowanie, które części mogą zostać wykorzystane ponownie.
Prace związane z usuwaniem starego budynku gospodarczego wymagają wcześniejszego rozpoznania jego konstrukcji. Rozbiórka stodoły nie polega tylko na usunięciu dachu i ścian, ponieważ kolejność demontażu ma znaczenie dla stabilności całego obiektu. Na początku powinno się sprawdzić stan więźby dachowej, rozmieszczenie podpór, rodzaj połączeń oraz sposób osadzenia słupów. W starszych budynkach można spotkać tradycyjne złącza ciesielskie, które różnią się od rozwiązań stosowanych we współczesnym budownictwie (polecam: skup starego drewna kujawsko-pomorskie). Warto również zwrócić uwagę na fundamenty, podłoże i ewentualne ślady wcześniejszych napraw. Jeśli część drewna ma zostać odzyskana, sposób prowadzenia prac powinien uwzględniać sposobność jej oddzielenia bez niepotrzebnego uszkadzania. Demontaż mechaniczny bywa szybszy, niemniej jednak może prowadzić do pękania długich belek i niszczenia desek, które przy ostrożniejszym demontażu zachowałyby swoją pierwotną długość.
Przed rozpoczęciem rozbiórki istotne jest też rozdzielenie materiałów według ich rodzaju i przeznaczenia. Drewno trzeba oddzielić od metalu, szkła, pokryć dachowych, cegieł a także pozostałych elementów budowlanych. W starszych obiektach mogą występować materiały wymagające odrębnego postępowania, dlatego nie wszystkie odpady powinny trafiać do jednego kontenera. Znaczenie moraz sposób przechowywania odzyskanych elementów. Drewno pozostawione wprost na wilgotnym podłożu może chłonąć wodę, a nieprawidłowe ułożenie długich belek sprzyja ich odkształcaniu. Przy ocenie materiału bierze się pod uwagę też jego pochodzenie, ponieważ elementy z budynków gospodarczych mogły przez lata być narażone na zmiany temperatury, zawilgocenie i kontakt z czynnikami biologicznymi. Takie informacje mają znaczenie przy określaniu dalszego wykorzystania drewna oraz zakresu prac potrzebnych do jego przygotowania.
Dodatkowe informacje: rozbiórki stodół.